محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

207

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

يك درهم ؛ دارفلفل ؛ يك دانگ و نيم ؛ غير زعفران ، باقى را نيم كوب كرده و بيندازند در شراب و عسل و در سايه سه روز بگذارند و هر روز سه بار حركت دهند و صاف كنند و با يك دانگ و نيم مشك مطيب سازند . [ 346 ] شراب « ذيمقراطيس » : جهت ضعف معده و جگر و سپرز و فساد مزاج بارد ، نافع و گفته‌اند كه مداومت او حفظ مىكند جميع ايام حيات را از امراض : اصل السوسن آسمانجونى ، نيم مثقال ؛ تخم رازيانه و فلفل ، از هر يك ، يك درهم ؛ سليخه ، چهار درهم ، خوب سائيده باشند با ششصد و شصت و شش مثقال شراب خوب كهنه ممزوج سازند و در ظرفى گذاشته ، سر ظرف را به گچ گرفته ، چهل روز بگذارند و بعد از غذا و قبل از غذا تناول نمايند . [ 347 ] شربت حرمل : جهت صرع ، مجرب است و رافع درد سر مزمن و ضيق النفس و سرفهء رطوبى و امراض بارده ، مانند استسقاء و جنون و نسيان ، بىعديل است : يك رطل اسپند را كوبيده ، در سى رطل آب انگور بجوشانند تا به ربع رسد و هر روز از پانزده مثقال تا سى روز بنوشند و جهت اعاده حمل زنان كه در وقتى حامله مىشده و بعد از آن نشوند ، سه روز اين شربت بنوشند تخلف در حمل نمىكند . [ 348 ] شربت نعناع : جهت تحريك اشتها به مرتبه‌اى مؤثر است كه صبر نتوان نمود و منقّى معده از اخلاط سوخته و رافع بلغمى و مبهّى است . و چون بر اثر معاجين باهيه بنوشند ، در سرعت اثر بىعديل است : آب نعناع افشرده ، بيست مثقال ؛ خردل سرخ ، بيست مثقال ؛ شبّ يمانى ، يك مثقال ، نرم سائيده ، با نود مثقال خمير مايه در هزار و دويست مثقال آب بجوشانند تا به نصف رسد ، پس صاف نموده ، با ششصد مثقال عسل به قوام آورند . [ 349 ] شربت بدل خمر : يك جزء خمير مايه را كوبيده ، با آب انار شيرين و امثال آن بسرشند در جميع افعال قائم مقام خمر و از اسرار است . [ 350 ] شربت اسطوخودوس : جهت تقويت دماغ بارده و معدهء بارده : اسطوخودوس ، [ ده ] ؛ زوفاى خشك ، [ ده ] ؛ فاوانيا ، [ پنج ] ؛ پرسياوشان ، [ ده ] ؛ عود قمارى ، گل گاو زبان ، تخم رازيانه ، بيخ رازيانه ، تخم كرفس و گل سرخ ، [ هر يك پنج ] ؛ سپستان ، [ سه ] ؛ بادرنجبويه ، [ سه ] ؛ كاشم ، [ سه ] ؛ مويزدانه بيرون كرده ، [ سى عدد ] ؛ اذخر ، [ سه ] ؛ انيسون ، [ سه ] ؛ تربد محكوك ، [ ده ] ؛ بيخ سوسن آسمانجونى ، [ پنج ] ؛ اصل السوس ، [ ده ] ، همه را بپزند وصاف